VS: Opstand tegen moordende agenten

In de VS vond alweer een Afro-Amerikaan de dood bij een politieoptreden. Duizenden mensen eisen een strafrechtelijke vervolging.

"Zwart zijn in Amerika zou geen doodvonnis moeten zijn." Deze uitspraak van Jacob Frey, de burgemeester van Minneapolis, lijkt wishful thinking, gezien het dagelijkse levensgevaar dat miljoenen Afro-Amerikanen in de VS lopen.

Maandagavond werd alweer een zwarte VS-burger voor een luttel misdrijf gedood bij een bruut politieoptreden. De laatste negen minuten van zijn leven was George Floyd geboeid en hapte hij naar lucht, terwijl hij op de grond lag, onder de knie van de witte agent Derek Chauvin. Een online video van voorbijgangster Darnella Frazier, die sinds dinsdag een miljoen keer is bekeken, toont hoe de geknevelde man al na vier minuten het bewustzijn verloor. De aanwezige getuigen vroegen om de polsslag van de bewusteloze man te voelen, waarop Chauvin en zijn collega Tou Thao niet ingingen. De politieagent liet Floyd niet los voordat minuten later een ambulance aankwam, aldus het verslag dat het regionale nieuwsstation CBS Minnesota (online) op dinsdag verspreidde. In het Hennepin Healthcare-ziekenhuis kon alleen nog maar de dood van de mishandelde man worden vastgesteld. Zijn "misdaad": hij zou met een vervalste cheque levensmiddelen gekocht hebben.

"I can't breathe"

"Ik kan niet ademen”, riepen duizenden mensen die op dinsdagnamiddag op de plaats delict bijeen kwamen. Ze eisten dat de politieagenten strafrechtelijk vervolgd zouden worden en trokken naar het plaatselijke politiebureau. Daar escaleerde de situatie. Toen een kleine groep van de overigens vreedzame demonstranten zijn woede losliet op politievoertuigen en vensters, trad de met traangas en rubberkogels uitgeruste oproerpolitie tegen de demonstranten op. Een volgens de aanwezige advocaat Nekima Levy-Armstrong "volkomen overdreven reactie", zoals zij in het regionale dagblad Star Tribune geciteerd werd..

Het optreden van Chauvin en Thao is het meest recente voorbeeld in een reeks van gelijkaardige aanvallen. In 2010 stierf ook de geesteszieke David Smith in Minneapolis. Hij stikte nadat een politieagent hem minutenlang met zijn knie in de rug tegen de grond had gedrukt. "Ik kan niet ademen”, waren ook de laatste woorden van Eric Garner, die in 2014 in New York voor een niemendal - de verkoop van losse sigaretten - vermoord werd door de wurggreep van een politieagent.

Moordenaars die al veroordeeld waren voor geweld

Nadat de plaatselijke politie in een eerste fase de boot afhield - de ongewapende man zou zich hebben "verzet" en was "mogelijk onder invloed van drugs" - zijn Chauvin, Thao en twee andere aanwezige agenten inmiddels ontslagen. Ze zijn niet onbekend bij de in Minneapolis gevestigde organisatie "Communities united against police brutality". Zowel Chauvin als Thao waren in hun dienstverleden al vaker bijzonder gewelddadig opgetreden.

Officieel heet het nu dat het optreden een individuele fout van de twee ambtenaren was, aangezien "conscious restraint", de nekklem bij bewustzijn, al enige tijd niet meer toegepast wordt, hoewel het in Minneapolis nog altijd niet verboden is. Het portaal "Mapping police violence" toont waartoe het gebrek aan beperkingen op politiegeweld leidt: in 2019 werden 1.099 mensen in de VS door politieagenten gedood. Zwarte VS-burgers zijn daarvan onevenredig het slachtoffer. Alleen al in de eerste drie maanden van dit jaar zijn 31 Afro-Amerikanen op die manier gestorven. Tussen 2013 en 2019 kwam het maar in één procent van de gevallen tot een veroordeling.