De komende drie jaar worden de lonen van de Nederlandse metaalarbeiders met 5,9% verhoogd. Ze kunnen bovendien zelf hun werktijden beter bepalen. “Dit hadden we nooit kunnen bereiken zonder acties en stakingen”, klinkt het.
Na negen maanden actievoeren is er eindelijk een positief akkoord uit de bus gekomen voor de Nederlandse metaalarbeiders. We spraken hierover met Jos Brocken, verantwoordelijke voor de sector “grootmetaal” bij de Nederlandse vakbond FNV Bondgenoten, een sector die ongeveer 12.000 bedrijven en 140.000 mensen omvat.
Er wordt soms gezegd dat Nederland een weinig strijdbaar land is. Blijkbaar onterecht. Wat was er aan de hand?
Jos Brocken. De crisis is voor veel bedrijven de aanleiding om meer invloed te krijgen op de werktijden van mensen. De werkgevers willen eenzijdig bepalen wanneer hun werknemers vrij zijn en wanneer ze moeten werken. Op die manier wordt het als werknemer steeds moeilijker om je vakantie te plannen of om bijvoorbeeld met je partner af te spreken wie de kinderen van school haalt. Daar ging deze strijd over. Daarnaast zetten we met de vakbond in op een loonsverhoging van 3% per jaar.
De onderhandelingen liepen helemaal vast. Nadat de vorige cao (collectieve arbeidsovereenkomst, n.v.d.r.) op 1 mei 2015 afliep, stuurden we ons ultimatum door. Ook de werkgevers legden hun eindbod voor, met als boodschap: “Slikken of stikken.”
Wat gebeurde er dan? Hoe hebben jullie de acties georganiseerd?
Jos Brocken. We hadden tijdens de onderhandelingen al voorbereidingen getroffen. We zouden maar een slechte vakbond zijn, mochten we pas op het moment zelf beginnen na te denken over acties.
De strategie was dat we estafettestakingen zouden organiseren. We voerden acties en stakingen, elke week in een andere regio, en steeds meer. We gingen ervan uit dat het een lange strijd zou worden, dus mochten we niet meteen ons volledige arsenaal ontplooien. In het begin voerden we een dag per week actie, later hebben we dat uitgebreid naar meerdere dagen per week. En de stakingsdagen evolueerden van een 24-urenstaking naar 48-uren- en zelfs 72-urenstakingen.
Uiteindelijk hebben de metaalwerkers samen met de vakbonden hun slag kunnen thuishalen.
Jos Brocken. Pas eind februari van dit jaar hebben we een principeakkoord kunnen afsluiten. De leden keurden het bijna unaniem goed. De nieuwe cao loopt over 37 maanden, waarin de lonen met 5,9% worden verhoogd.
Maar de kern van het conflict draaide voor de werknemers om meer invloed op hun werktijden. In het akkoord krijgen werknemers meer mogelijkheden om overuren, recuperatie-, vakantie- en seniorendagen zelf te bepalen. En dat is voor de ouderen, die langer moeten werken, zeer welkom.
Welk gevoel houdt u over na deze turbulente periode?
Jos Brocken. We zijn trots dat we hebben volgehouden, tot het laatste waren de stakingen een succes. Stoppen was nooit een optie,