Mondje toe bij Deliveroo

Een dertigtal koeriers van Deliveroo manifesteerde maandagavond in Brussel en anderen leverden die avond geen bestellingen af, nadat een bijeenkomst van een delegatie met de Brusselse directie eerder op de dag zonder resultaat was afgelopen. Er komen wellicht nog acties. Wat willen de koeriers, waarom zijn ze vandaag zo kwaad? 

Onderstaand artikel verschijnt ook in het magazine Solidair van januari-februari. U kunt hier een abonnement nemen.  Recente nummers kunt u kopen bij de provinciale secretariaten van de PVDA, bij de groepspraktijken van Geneeskunde voor het Volk of via de website pvdashop.be

"Houd je van fietsen? Werk je graag flexibel? Kom bij Deliveroo werken voor een goed salaris en kies zelf je uren. Flexibele uren, aantrekkelijke vergoeding." De reclame van Deliveroo op hun website spreekt werkzoekende jongeren wel aan. Maar de koeriers balen van hun werkomstandigheden.

Deliveroo is een platform voor het bezorgen van maaltijden aan huis. Het werd in 2013 opgericht in Groot-Brittannië, is nu actief in 12 landen en realiseerde in 2016 al een omzet van 146 miljoen. Dat is een groei van 611% in een jaar.1

Achter die cijfers schuilen jongeren, vaak studenten, die de gelegenheid zien om al fietsend (een beetje) geld te verdienen. Ze staan er wel alleen voor, zonder arbeidscontract noch een ongevallenverzekering die naam waardig. Deliveroo wil zijn koeriers namelijk geen statuut meer toekennen. Vanaf 31 januari 2018 krijgen ze het onzekere statuut van zelfstandige en krijgen ze zelfs geen "normale" arbeidsongevallenverzekering meer: vanaf dan wordt hun verzekering geplafonneerd op 1.500 euro. Als je dan weet dat een kort verblijf in het ziekenhuis al meer kost dan dat plafond ...

Maar de koeriers laten zich niet doen. Na een oproep van het Collectief van koeriers van onlineplatform Deliveroo, kwam een vijftigtal van hen in november samen in Brussel. Om te laten horen dat ze niet akkoord gaan met de nieuwe verloning (voortaan worden ze niet meer per uur maar per rit betaald), dat ze zonder ongevallenverzekering moeten werken en meer algemeen dat ze als kleenex-werknemers worden behandeld.

We hadden een ontmoeting met twee van hen. Ze getuigen anoniem, wat veel zegt over het klimaat in dit – volgens de liberalen – modelbedrijf ...

Balou, 19 jaar, student

"Ik werk nu anderhalf jaar als koerier voor Deliveroo. Ik zag een reclame op facebook en ik had vrienden die er al werkten. Omdat ik graag fiets ben ik erop ingegaan. Ik werk elke dag. Ik ga naar school tot 16.30 u, ik begin mijn shift om 18.30 u en werk dan 3 à 4 uur, soms tot 22.30 u.

We hebben een uurroosterapp. Je solliciteert voor een shift in een bepaalde zone. Dan wacht je op het antwoord van een bestuurder. Als hij je vraag bevestigt, ga je naar het centrum van die zone. De zones hebben een straal van 2,5 km. Zodra je daar bent, activeer je de app voor de koeriers, waarmee Deliveroo je vertelt waar je naartoe moet gaan. Soms duurt het lang voordat er een levering moet gebeuren, dan wacht ik bijvoorbeeld anderhalf uur zonder dat ik iets te doen heb. Vandaag krijg ik nog 9,41 euro per uur, maar Deliveroo wil ons 5 euro per levering betalen. Als ik in een zone met weinig bestellingen werk, kan het gebeuren dat ik 3 uur werk voor 10 euro ...

Actie voeren is heel moeilijk, omdat we allemaal geïsoleerd werken. De directie is op de hoogte gebracht van onze actie, ze reageerde met een mail (zie XXX) die ons vriendelijk vraagt "directe feedback" te geven in plaats van te manifesteren ... Het stoort de directie echt dat we dit soort acties doen, dat is niet goed voor het imago van de zaak, dat mooi gepolijst moet zijn ...

Wat me in het begin aantrok, was dat ze zegden "je zult je eigen baas zijn". Sindsdien heb ik ondervonden dat dit totaal niet klopt. Je beslist niets en je kunt sancties krijgen als je niet snel genoeg bent, als je drie bestellingen na elkaar weigert, enz.

Nu wil ik ermee stoppen, want met de nieuwe verzekering neem je veel risico's. Voor een paar euro's, want we worden nu per levering betaald ... Alleen, ik zie geen andere plaats waar ik kan werken. Voor een jongere zijn er niet veel mogelijkheden ..."

Mélanie, 28 jaar, deeltijds bediende

"Ik begon voor Deliveroo te werken toen ik nog studeerde. Sindsdien ben ik het blijven doen. Ik heb wel aan de unief gestudeerd en daar een diploma in communicatie behaald, maar toch vind ik geen stabiele job. 

Nu zal ik wel moeten stoppen. Deliveroo heeft ons statuut afgeschaft zodat we zelfstandigen worden. Maar ik heb niet genoeg geld om een btw-nummer aan te vragen en dat is een voorwaarde om het statuut van zelfstandige te krijgen. Er was al concurrentie tussen de koeriers. De snelste krijgen gemakkelijker de zone en de uren die ze willen. Met het nieuwe systeem, zullen er weer gewonden vallen, of erger. Het is nu al gevaarlijk omdat sommige chauffeurs geen aandacht hebben voor de fietsers en de koeriers zullen nu nog meer risico’s moeten nemen om een fatsoenlijk inkomen te hebben. Dat wordt een echte wedren ...

Ik ben die "flexibele" jobs beu. En werken voor Deliveroo of soortgelijke bedrijven, is helemaal niet lonend. Je neemt risico's, je ademt de vervuilde lucht van de stad in, en we worden als s ... behandeld. 

Het ergste is: als je openlijk durft te klagen over de werkomstandigheden, word je simpelweg ontslagen, zonder vooropzeg. Als we besluiten te staken, ontslag. Als we met de pers willen spreken, ontslag. Een collega moest het onlangs bekopen ... Terwijl ik nu met u praat, kan ik ontslagen worden. Eigenlijk is het zelfs dat niet, want volgens Deliveroo zijn we geen loontrekkenden. Ze hoeven ons alleen maar uit hun bestand te wissen om ons met lege handen achter te laten ...

Maar goed, ik stop ermee, ik ben het beu. Die jobs worden ons verkocht als "flexibel" maar dat zijn ze absoluut niet. Alleen de werknemers moeten flexibel zijn. Alleen zij. Ik heb echt zin om te vechten tegen de flexi-jobs ... " 

Martin Willems, LBC-secretaris

"Het klopt dat het voor ons, vakbonden, heel moeilijk is om jongeren die dit soort werk doen te organiseren. Door hun collectief te steunen, willen we dat de jongeren zichzelf organiseren. Voor jongeren als zij is het belangrijk dat ze dat begrijpen. Ze leven in een klimaat waarin vakbonden niet veel voorstellen... Sinds een jaar proberen we met hen actie te voeren, maar door de aard van hun werk is dat heel ingewikkeld: dat is geen versnippering maar een ‘atomisering’. Alleen Deliveroo weet wie voor hen werkt. Je moet ze dus een voor een gaan zoeken om te zien hoe ze collectief actie kunnen voeren. Er is ook een enorm groot verloop. Gemiddeld werkt een koerier 30 dagen voor Deliveroo. Ze leveren 30 prestaties van gemiddeld 3 uur.”

1. Door een nieuwe kapitaalverhoging is Deliveroo vandaag 2 miljard dollar waard, Le Figaro, 25 september 2017.