Met de PVDA naar de klimaatmars | “Er zijn weinig problemen die collectiever zijn dan het klimaatprobleem”

Niet schrikken als u op 29 november door Parijs loopt en voor, achter en naast u de rode en de veelkleurige vlaggen van de PVDA ziet wapperen. De PVDA trekt op volle kracht mee aan de kar van de Climate Express.

10.000 Belgen wil Climate Express op de been brengen om mee op te stappen in de grote klimaatmars van 29 november in Parijs. De PVDA en haar jongerenbeweging willen 800 mensen meesturen naar Parijs. Heel wat afdelingen leggen zelf een bus in. Jos D’Haese is bij de PVDA een van de verantwoordelijken voor de mobilisatie naar Parijs. Hij weet er alles over.

Waarom vindt de PVDA het zo belangrijk dat straks in Parijs veel mensen op straat komen?

Jos D’Haese. Ten eerste, omdat de VN-klimaattop in Parijs echt cruciaal is. We zijn al heel lang aan het wachten op een opvolger van het akkoord dat in 1997 in Kyoto werd afgesloten, en dat in 2012 afliep. Sindsdien was er geen akkoord meer dat echt alle landen van de wereld bindt om hun uitstoot te verminderen en ervoor te zorgen dat onze planeet leefbaar blijft. Als er in Parijs geen goed akkoord uit de bus komt, dan wordt het wel heel moeilijk om te voorkomen dat de opwarming van de aarde niet volledig uit de hand loopt. 

Er is nog een tweede reden. De internationale klimaatbeweging is na de top van Kopenhagen in 2009 een beetje in een dipje beland. Toen was er veel hoop op een nieuw akkoord, maar de top werd een flop. Die klimaatbeweging is nu weer aan het opbouwen en we willen die versterken. Te meer daar er steeds meer verbinding is tussen de sociale strijd en de klimaatstrijd. Want wat er in Parijs ook uit de bus komt, het is duidelijk dat we een heel sterke klimaatbeweging gaan nodig hebben, die zowel haar groene als haar rode kant goed kent. Niet alleen om een klimaatakkoord af te dwingen, maar ook om er achteraf voor te zorgen dat het toegepast wordt. En als er geen akkoord wordt gesloten, te zorgen dat er toch nog engagementen komen. Dat is essentieel. 

U hebt het over een klimaatbeweging met een rode en een groene kant. Dat beeld komt ook terug in de PVDA-campagne “Red is the new green”. Kunt u eens uitleggen wat die slogan betekent?

Jos D’Haese. Met “Red is the new green” zeggen we: men is al jaren bezig met zogenaamd groene oplossingen, zoals ecotaksen, marktmechanismen en handel in CO2-uitstoot, die voor geen meter werken. Tegenover dat groene kapitalisme willen wij een sociale en collectieve aanpak. Want er zijn toch weinig problemen die collectiever zijn dan het klimaatprobleem? Iedereen leeft op deze ene aardbol. We kunnen dat probleem niet aanpakken door enkel het licht minder te laten branden. Neen, we moeten echt op een veel grotere schaal kunnen gaan werken en de logica van ons economische systeem ter discussie stellen.

En we moeten dat ook op een sociale manier doen. De klimaatverandering treft vandaag al net de mensen die het zwakste staan, in het Zuiden, maar ook in ons land. Naarmate de aarde verder opwarmt, worden die gevolgen steeds tastbaarder. De maatregelen die men nu treft om de klimaatproblematiek aan te pakken, treffen opnieuw diezelfde mensen. Denk maar aan de nieuwe taxshift van de regering, met zijn ecotaksen en verhoogde accijnzen. Daartegenover plaatsen wij “Red is the new green”, voor een sociale, rechtvaardige aanpak van het klimaatprobleem. Een collectieve aanpak met openbare energiebedrijven die inzetten op 100% hernieuwbare energie, want dat gaan die energiemultinationals niet voor ons doen, hè. We moeten ervoor zorgen dat de rode en de groene beweging eindelijk één vuist maken in de strijd voor een rechtvaardige en duurzame wereld. 

Is het op geen enkele manier mogelijk dat het kapitalisme er toch in zal slagen het klimaat te redden? 

Jos D’Haese. We hebben met de Dieselgateaffaire helaas onlangs een voorbeeld gezien van hoe net het tegenovergestelde het geval is. Volkswagen sjoemelde met zijn dieselmotoren om op illegale wijze de uitstootnormen te omzeilen. Kijk, wie groene investeringen doet, ziet zijn winstmarge kleiner worden. Hoe kan dan ooit een duurzame economie worden uitgebouwd in een systeem dat winst als drijfveer heeft? Natuurlijk gaan bedrijven op alle mogelijke manieren proberen de normen te omzeilen. Het kortetermijndenken van het winstbejag kan geen duurzame oplossingen aanbrengen. 

Elders in deze Solidair zegt de Indiase activiste en wetenschapster Vandana Shiva: “Vergeet die klimaatonderhandelingen. Het enige wat invloed heeft op de onderhandelingen, zijn bedrijven.”

Jos D’Haese. Ze heeft zeker een punt. Als je ziet waar de klimaattop zijn geld gaat zoeken ... Onder andere BNP Paribas, EDF en Ikea betalen de conferentie. Dat zijn niet bepaald de groensten van de planeet, hè

Er is nog een tweede feit dat erop wijst dat Vandana Shiva gelijk heeft. De pas verkozen nieuwe voorzitter van het IPCC, het internationale klimaatpanel dat het wetenschappelijk onderzoek bundelt, is de Zuid-Koreaan Hoesung Lee. Dat is geen klimaatwetenschapper, maar een econoom die nog bij Exxon Mobil en Hyundai heeft gewerkt. Dat zo’n figuur het haalde van onze landgenoot Jean-Pascal van Ypersele, die een echte klimaatwetenschapper is, dat is geen goed teken. 

Maar dat wil niet zeggen dat we niet naar Parijs moeten gaan. Integendeel, want dit toont alleen maar aan dat de oplossing vanuit de mensen zal moeten komen, door druk van onderuit. Het is een wereldwijde mobilisatie. We gaan pas een verschil kunnen maken als er genoeg mensen van zich laten horen.

Kunt u nog eens zeggen waarom het zo belangrijk is dat we nú reageren?

Jos D’Haese. Klimaatwetenschappers noemen het jaar 2015 al jaren een kanteljaar. Om de aarde leefbaar te houden moest 2015 het jaar zijn waarin de uitstoot begon te dalen. Daar zijn we vandaag nog lang niet. Die emissies moeten zeer snel naar beneden, anders warmt de planeet steeds verder op. Op dit moment zitten we al aan een opwarming van 0,85 graden Celsius. We weten dat het omslagpunt waarop al het poolijs zal smelten en de zeespiegel meters kan stijgen, tussen de 1 en de 4 graden ligt. Die 1 graad is al niet zo ver meer af. “Act now” is niet voor niets een van de belangrijkste slogans van de klimaatbeweging en die is meer dan ooit van toepassing.

• Alle info over de PVDA-campagne “Red is the new green”? Surf naar www.redisthenewgreen.be

• Inschrijven voor de Climate Express? Surf naar www.climate-express.be

Dit artikel komt uit het maandblad Solidair van november 2015. Abonnement.