Hoe we beroofd werden van 15,8 miljard euro

De regering De Wever-Rousseau zegt dat er geen geld is voor onze pensioenen of om onze lonen te verhogen. Niet waar. De afgelopen tien jaar is een enorm deel van de rijkdom die ons werk creëert naar bedrijfswinsten gegaan. In 2024 ging dat over 15,8 miljard euro, onttrokken aan onze lonen en de sociale zekerheid. En nu willen ze nog meer snoeien in onze pensioenen en lonen.

Stel je voor dat alle rijkdom die bedrijven produceren, de toegevoegde waarde, een taart was. In 2014 bedroeg het aandeel van de werknemers in deze taart (lonen en socialezekerheidsbijdragen van werkgevers) 64%. Vandaag is dat aandeel gedaald tot 59%. 

Van de taart werd 4,57% van ons aandeel afgesneden en cadeau gedaan aan de aandeelhouders. Dat betekent een hap van 15,8 miljard euro uit onze portemonnee en uit de fondsen van de sociale zekerheid, die onze pensioenen en gezondheidszorg financieren.

Georganiseerde diefstal

Deze enorme overdracht is geen toeval. Ze is georganiseerd door opeenvolgende regeringen door middel van specifiek beleid, zoals de indexsprong in 2015 en de jarenlange blokkering van de lonen, waardoor onze lonen geen gelijke tred konden houden met de kosten van het levensonderhoud. Of de “taxshift” van de regering-Michel, waarmee de werkgeversbijdragen voor de sociale zekerheid enorm werden verlaagd. Deze bijdragen vullen de schatkist van de sociale zekerheid. Door ze te verlagen, is er bewust een gat van 9,2 miljard euro geslagen in de financiering van onze sociale rechten.

In 2016 zei Bart De Wever duidelijk dat het gebrek aan financiering op termijn "een infernale besparingslogica” opdringt aan de sociale zekerheid. Dat is precies wat er vandaag gebeurt: de Arizona-regering gebruikt het gat dat ze zelf heeft gegraven om pensioenverlagingen, de indexdiefstal en de loonblokkering te rechtvaardigen.

Dalende bijdragen, pensioenen in gevaar

De verlaging van de werkgeversbijdragen is een vuile streek. Ze vormen een deel van ons uitgesteld loon, dat wordt gebruikt om ons in de toekomst te beschermen. Deze diefstal is indirect (je ziet het niet op je loonstrookje), geruisloos (je beseft het pas wanneer je de sociale zekerheid nodig hebt) en verraderlijk (de gevolgen ervan merk je pas later).

Vandaag zet de regering De Wever-Rousseau deze strategie verder door bijvoorbeeld de bijdragen op zeer hoge lonen (meer dan 340.000 euro per jaar) af te schaffen, waardoor het sociale zekerheidsstelsel honderden miljoenen euro's misloopt. Tegelijkertijd is ze van plan om tussen nu en 2029 2,4 miljard euro te besparen op onze pensioenen door de voorwaarden aan te scherpen. En meerdere miljarden op onze lonen door een plafond te stellen aan de indexering en de loonblokkering.

Er is geld voor onze pensioenen en lonen

Deskundigen schatten dat er tegen 2029 zo'n 6,7 miljard meer nodig is om het niveau van onze pensioenen te handhaven. Als we de 15,8 miljard euro die naar de winsten is overgeheveld zouden terugeisen, zouden we onze pensioenen ruimschoots kunnen financieren en bovendien de lonen kunnen verhogen.

In de praktijk zou bijna de helft van dit bedrag worden gebruikt om het pensioengat te dichten. Met de andere helft kunnen de brutolonen met bijna 4% worden verhoogd. Op een mediaan loon van 3728 euro bruto zou dit 143 euro per maand extra betekenen. Er is dus marge, alleen is die in beslag genomen.

Het belang van de strijd

Er is een fundamentele strijd tussen arbeid en kapitaal. Ons werk creëert alle rijkdom. Maar steeds meer van deze rijkdom wordt afgepakt door wie de bedrijven, de machines, de aandelen - het kapitaal - bezit. Het is geen natuurwet, het is een politieke keuze. Regeringen die de belangen van het kapitaal dienen, organiseren deze overdracht door middel van wetgeving, belastinghervormingen en aanvallen op onze rechten.

De strijd is niet abstract. Hij vindt plaats op verschillende niveaus:

– op ons loonstrookje, wanneer ons een fatsoenlijke loonsverhoging wordt geweigerd

– in onze pensioenfondsen, die men wetens en willens laat opdrogen

– op straat en op de werkplek, wanneer we ons verenigen om ons aandeel op te eisen

Als je deze logica aanvaardt, aanvaard je dat onze levensstandaard daalt terwijl de winsten stijgen. Alleen een collectieve en vastberaden strijd van de werkende klasse kan de trend keren.

We laten onze toekomst niet stelen

We krijgen te horen dat we boven onze stand leven, dat we langer moeten werken voor minder geld. Dat is een leugen. We hebben de middelen, maar ze zijn in handen van een minderheid die rijk wordt op onze kap. De 15,8 miljard euro die van de werknemers is gestolen, bewijst dat het geld er is. Als we dit geld opeisen, kunnen we onze pensioenen herfinancieren en onze lonen verhogen.

De centrale vraag is: voor wie creëren we de rijkdom? Voor ons, de werknemers die het land laten draaien, of voor een handvol miljardairs? Het antwoord hangt af van ons vermogen om ons te verenigen en te vechten voor wat ons toebehoort.

De cijfers betreffen niet-financiële vennootschappen. De volledige studie kan je vinden op www.pvda.be