Make Mexico great again

“Ik heb geen Mexicanen nodig. Ik heb Mexico niet nodig. Jullie gaan betalen voor de muur, of jullie nu willen of niet.” Het is maar een van de vele straffe uitspraken van Trump, gericht tegen zijn buurland en tegen de Mexicaanse migranten in de VS. Cesar Vargas, een Mexicaanse politicoloog die in Gent woont, geeft tekst en uitleg.

Op welke manier zijn de relaties tussen Mexico en de Verenigde Staten aan het veranderen?

Cesar Vargas. Trump en de zijnen mogen Mexico dan wel voorstellen als de bron van alle kwaad in Noord-Amerika, de waarheid is toch wat complexer dan dat. De economieën van de Verenigde Staten, Canada en Mexico zijn heel sterk met elkaar verweven sinds de invoering van NAFTA, het vrijhandelsakkoord tussen de drie landen, in 1994. Misschien denken jullie dat Mexico alleen maar landbouwproducten als tomaten en avocado’s uitvoert naar de VS, maar de Mexicaanse industrie is eigenlijk een onderdeel geworden van de Amerikaanse productieketen. Als er in Noord-Amerika een vliegtuig van de band rolt, dan komen de turbines uit Mexico. Als Trump daar komaf mee wil maken, dan zet hij op korte termijn miljoenen jobs op de helling in de VS zelf. Volgens berekeningen zouden in Noord-Amerika op die manier vier miljoen jobs verloren gaan. 

Hoe reageren de Mexicanen? 

Cesar Vargas. De houding van de Mexicanen tegenover de VS is echt wel aan het veranderen. Trump en zijn geestesgenoten beledigden de Mexicanen op zo’n groteske manier dat de politieke, economische en culturele elite in Mexico terugkeert naar een nationalistisch discours. De Mexicaanse politieke partijen haten elkaar, maar nu verenigen ze zich tegen Trump. Volgend jaar zijn er in Mexico verkiezingen en vooral de linkse kandidaat Lopez Obrador heeft enorm aan populariteit gewonnen door het ‘Trump-effect’. Links in Mexico is altijd al nationalistisch geweest, maar nu gaat ook rechts die toer op. De opiniemakers van het establishment, die altijd bij de VS aanleunden, zijn allemaal in diskrediet gebracht. 

Wat denkt de gewone Mexicaan hier allemaal van? Is er verzet? 

Cesar Vargas. Er is natuurlijk angst voor wat er allemaal kan gebeuren. Er staat veel op het spel voor Mexico. Maar er is ook veel woede en verzet. Er werd via de televisie opgeroepen voor een mars tegen Trump. Die bracht heel veel volk op de been, maar het konden er nog veel meer zijn. De kritische burgers vind je vooral op de sociale media. 

Ik zie ook een groeiende alliantie tussen linkse bewegingen in Mexico zelf en de latino’s in de VS. Zij zijn heel strijdbaar en verzetten zich tegen de deportaties van onze landgenoten. De samenwerking tussen deze twee bewegingen is een positieve evolutie, waarvan ik denk dat ze de komende jaren nog sterker gaat worden. 

Ik voorspel ook dat Antonio Villaraigosa, zoon van Mexicaanse migranten en voormalig burgemeester van Los Angeles, gouverneur van Californië gaat worden en een belangrijke tegenstem voor Trump zal zijn. 

Dit artikel komt uit het maandblad Solidair van mei  2017. Abonnement.