Deliveroo-proces: "We willen behandeld worden als andere werknemers, niet meer of minder"

De langverwachte rechtszaak tussen Deliveroo en het arbeidsauditoraat (1) is van start gegaan. De zaak gaat over de arbeidsverhouding tussen de multinational en zijn werknemers. De bezorgers, gesteund door de vakbonden, en het auditoraat zijn van mening dat aan de voorwaarden is voldaan om van een werknemersrelatie te kunnen spreken. De PVDA deelt deze mening en dient een wetsvoorstel in dat het weerlegbaar vermoeden (2) van loondienst voor platformwerkers invoert.

Brussels volksvertegenwoordiger Youssef Handichi was aanwezig in de rechtbank om de platformwerkers en de vakbonden te steunen in hun strijd: "We kunnen niet aanvaarden dat werknemers die ziek zijn of een arbeidsongeval hebben gehad, geen vervangingsinkomen kunnen genieten. We kunnen niet aanvaarden dat werknemers die tot wel 14 uur per dag werken, geen recht hebben op betaalde vakantie. We kunnen niet aanvaarden dat werknemers die ook in het weekend, op feestdagen of 's avonds zwoegen, geen minimumloon uitbetaald krijgen. Deze situatie sleept al veel te lang aan."

Dit gebrek aan sociale bescherming en arbeidsrechtelijke garanties is het gevolg van twee dingen. Enerzijds de minachting van de grote platformmultinationals voor hun werknemers en de gemeenschap. Zij zijn slechts op winst uit en laten mensen werken in een ondermaats statuut. Of ze dit nu doen via het statuut van zelfstandige of via het systeem van de deeleconomie, de platforms nemen de werknemers op deze manier fundamentele rechten af. Tegelijkertijd zorgt dit ervoor dat aanzienlijke bedragen niet in de staatskas terechtkomen via de sociale bijdragen. Anderzijds is er het uitblijven van een krachtige reactie van de traditionele partijen en de toegeeflijke houding die zij aannemen ten aanzien van deze grote ondernemingen.

Respect is geen slogan, het moet werkelijkheid zijn

"De politiek kan een dergelijke situatie niet langer toestaan", zegt federaal volksvertegenwoordigster Nadia Moscufo van de PVDA, die zich in het federaal parlement met het dossier bezighoudt. "De arbeidsverhouding moet worden verduidelijkt. Wij steunen de standpunten van de vakbonden en het arbeidsauditoraat omdat er wel degelijk een ondergeschikte relatie bestaat tussen de werknemer en het platform. In tegenstelling tot wat de grote platforms beweren, kunnen deze werknemers hun werk niet naar eigen goeddunken organiseren, kunnen zij niet hun eigen tarieven bepalen, zijn zij onderworpen aan de controle van het platform en worden zij zelfs gestraft wanneer zij de wensen van het platform en zijn geheime algoritme niet opvolgen. Het statuut van zelfstandige of het ''onderstatuut'' van de deeleconomie is hier niet op zijn plaats. Dit is het geval voor Deliveroo, en daar draait de huidige rechtszaak om, maar dit is ook het geval voor andere platforms zoals UberEats. Het is dus tijd om deze multinationals te dwingen hun werknemers een echt statuut toe te kennen."

Martin Willems, ACV-vakbondsverantwoordelijke en oprichter van het platform United Freelancers, verklaarde voor de rechtbank dat "de platforms de zaken willen vertragen om een feitelijke toestand te creëren" en dat "de politiek hier een duidelijk antwoord op moet geven, en snel".

"In overleg met de vakbonden hebben we daarom besloten een wetsvoorstel in te dienen om een weerlegbaar vermoeden van loondienst voor platformwerkers in te voeren," voegt Nadia Moscufo eraan toe. Zo keren we de huidige logica om: deze platformwerkers zullen de facto in loondienst zijn, en het zal aan het platform zelf zijn om, in overeenstemming met de sociale wetgeving, aan een commissie van de FOD Sociale Zekerheid aan te tonen dat een ander regime kan worden toegepast. Op die manier zullen alle bezorgers en andere platformwerkers eindelijk kunnen genieten van een goede sociale bescherming en loongaranties zonder langdurige gerechtelijke procedures. Wij zullen het voorstel binnenkort aan het Parlement voorleggen en hopen dat alle partijen, vooral die aan de linkerzijde, het zullen steunen. Werknemers verdienen respect. Het is geen slogan, het moet werkelijkheid zijn."

1. De arbeidsrechtbank heeft zijn eigen "openbaar ministerie": het arbeidsauditoraat. In het algemeen treedt het arbeidsauditoraat op wanneer de rechten van de burger op het gebied van sociale zekerheid en sociale bijstand in het geding zijn.

2. Wettelijk vermoeden dat kan worden weerlegd of betwist door bewijs van het tegendeel.