Colin Powells vuile oorlogen

In oktober overleed de voormalige VS-generaal en minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell. De man die de VN beloog met zijn bewering dat Irak massavernietigingswapens bezat. Zijn leugens moesten de militaire interventie van de VS rechtvaardigen. Het is lang niet zijn enige wapenfeit.

Colin Powell groeit op in de arme buurten van New York. Hij is de eerste zwarte Amerikaan die minister van Buitenlandse Zaken wordt (onder George W. Bush) en is een medestander van Obama en Joe Biden. Een deel van het establishment ziet hem als toonbeeld van sociale mobiliteit. Maar de volkeren van de Derde Wereld en al wie zich proberen te bevrijden van het VS-imperialisme hebben waarschijnlijk een heel ander beeld van de man die op 18 oktober sterft aan Covid-19.

Het bloedbad van My Lai

Colin Luther Powell wordt op 5 april 1937 geboren in Harlem en groeit op in de Bronx, een ander arm deel van New York. Na zijn studies gaat hij bij het leger. In 1962 is hij een van de 16.000 "militaire adviseurs" (in feite soldaten) die door president JF Kennedy naar Vietnam worden gestuurd. Hij is een van de eersten die naar Vietnam worden verscheept. Zo begint de Vietnamoorlog nog voor hij afgekondigd wordt.

Aan het hoofd van een Zuid-Vietnamese legereenheid (gesteund door het Westen, tegen het door de USSR gesteunde Noorden) geeft hij opdracht om dorpen in brand te steken, om zo zijn vijanden de pas af te snijden. Bij zijn terugkeer wordt hij onderscheiden.

In 1968 wordt hij opnieuw naar Vietnam gestuurd. Daar onderschept hij een brief van een teruggekeerde soldaat die de generale staf van de VS wil waarschuwen voor oorlogsmisdaden van VS-soldaten. Onder meer in My Lai, een dorp waar 500 Vietnamese burgers worden afgeslacht. Een paar weken later wordt Colin Powell gevraagd om het bloedbad te onderzoeken. Hij dekt deze oorlogsmisdaad toe. Hij sluit zijn verslag zelfs af met: "De verhouding tussen de soldaten van de Americal Division (een van de eenheden die verantwoordelijk waren voor het bloedbad, nvdr) en de Vietnamese bevolking is uitstekend." Een gepensioneerde VS-generaal houdt er een ander beeld op na en vat het bloedbad van My Lai samen als "een bewuste slachting van baby's, kinderen, hulpeloze moeders en oudere mannen in een soort duivelse slowmotion nachtmerrie die zeker een dag duurde, inclusief lunchpauze".

Steun aan en vestiging van Latijns-Amerikaanse dictaturen

Dit voorval brengt Powell hoger op de ranglijst. Hij trekt de aandacht van minister van Defensie Caspar Weinberger. Powell wordt begin jaren ‘80 zijn militair assistent. Zo neemt hij deel aan wat bekend zal worden als "Irangate". Terwijl Iran onder embargo ligt, verkoopt de VS-regering wapens aan dat land. Het geheime geld van deze verkoop wordt gebruikt om gewapende groepen die zich tegen de Nicaraguaanse regering verzetten (de Contra’s), te financieren. De socialistische regering van het land staat namelijk vijandig tegenover VS-inmenging, wat de VS niet gewend zijn van een regio die ze als hun achtertuin beschouwen. "Irangate" wordt in de pers blootgelegd en minister Weinberger neemt ontslag. Hij wordt aangeklaagd maar krijgt in 1992 presidentiële gratie van George Bush senior, nog voor zijn proces plaatsvindt.

Colin Powell weet te ontsnappen aan vervolging, hoewel hij deelnam aan de uitwerking van het plan. Hij maakt zelfs promotie. In 1987 wordt hij "nationaal veiligheidsadviseur" van president Ronald Reagan. Op die manier kan hij blijven proberen om de socialistische regering van Nicaragua te destabiliseren en verder deelnemen aan de "vuile oorlogen" van zijn land om alles wat in Latijns-Amerika nog maar op progressief bewind lijkt, ten val te brengen. Een domein waarop hij al enige ervaring heeft.

Naast Nicaragua is hij betrokken bij de ondersteuning van militaire dictaturen in onder meer Guatemala, waar de regering 200.000 inheemse burgers afslacht, en El Salvador. In 1983 trekt hij samen met Weinberger naar dit kleine land. "Om te bevestigen dat het Salvadoraanse leger en de regering onder Duarte het juiste deden", zegt de Amerikaans-Salvadoraanse journalist Roberto Lovato aan het linkse Amerikaanse medium Democracy Now! Duarte leidt een militaire dictatuur die de marxistische guerrilla (FMLN) bestrijdt. Met de hulp van de Verenigde Staten is het regime verantwoordelijk voor de dood van 100.000 mensen.

De Powell-doctrine, of hoe een oorlog te rechtvaardigen

In 1989 wordt Colin Powell op 52-jarige leeftijd voorzitter van de Joint Chiefs of Staff, de hoogste militaire functie. Hij heeft zijn kantoor amper ingericht of de Verenigde Staten vallen Panama binnen, om de plaatselijke regering omver te werpen. Een invasie die 3500 burgerslachtoffers maakt.

In 1990 doet de Golfoorlog - waarbij Irak het opneemt tegen 35 landen, waaronder de VS, en waarin 45.000 burgerslachtoffers vallen - Koeweit op zijn grondvesten daveren. Powell staat aan het hoofd van het VS-leger en dus van de coalitie waarvan ook België deel uitmaakt. Hier wordt zijn leer, nu bekend als de "Powell-doctrine", in praktijk gebracht. Deze doctrine pleit voor het gebruik van alle diplomatieke en economische middelen om een militaire oorlog te vermijden. Maar eens die oorlog "onvermijdelijk" is geworden, moet hij massaal en snel gebeuren. Het verzet mag geen kans krijgen om zich te ontwikkelen. Bovenal moet op alle mogelijke manieren steun van het publiek worden verkregen, door de interventies voor te stellen als gesteund door de geallieerde strijdkrachten. En door te liegen. Kortom, de oorlog moet kort zijn, de overwinning schitterend en de publieke opinie tevreden. Dat zijn lessen die Powell (en vele andere oorlogszuchtigen in de VS) hebben geleerd van de oorlog in Vietnam. En als je moet liegen om de publieke opinie te manipuleren, is dat geen probleem.

Niet zo maar een boodschapper

Zo moet zijn beroemde toespraak tot de VN op 5 februari 2003 worden begrepen. Hij toont een flesje dat zogezegd materiaal bevat dat zou bewijzen dat het regime van Saddam Hussein massavernietigingswapens bezit en legt audio-opnamen voor van vermeende Iraakse functionarissen die het zouden hebben over de verwijdering van compromitterend materiaal. Colin Powell liegt en weet dat maar al te goed. Hij zal zich achteraf proberen te verdedigen door zich als slachtoffer voor te doen: "Ik ging naar het hoofdkwartier van de CIA en dankzij de informatie die ik daar kreeg van de baas, George Tenet, kon ik de toespraak opbouwen. Merk op dat ik minder controversiële elementen heb gebruikt dan die welke de president, Condoleeza Rice (toenmalig veiligheidsadviseur, nvdr) of Rumsfeld (minister van Defensie, nvdr) reeds in het openbaar en bij verschillende gelegenheden hadden gebruikt. (...) De president koos mij omdat ik het meest geloofwaardig was voor de internationale gemeenschap, maar, nogmaals, ik gaf alleen door wat de zestien inlichtingendiensten zeiden." (Colin Powell: hoe de CIA mij misleid heeft, Nouvel Obs, 1 maart 2013).

Tegen de tijd dat hij deze vermeende feiten naar voren brengt, hebben de inlichtingendiensten aan de VS al bevestigd dat de informatie vals is. Powell weet zeer goed dat hij liegt. Hij doet dit om oorlog te kunnen voeren tegen Irak, hoewel die oorlog volgens het internationaal recht geen "legitimiteit" heeft. Om een preventieve oorlog die noch door de Verenigde Naties noch door de wereldwijde publieke opinie (met inbegrip van het volk van de VS) wordt goedgekeurd, toch te rechtvaardigen, treedt een leugenmachine in gang om staatsleugens te verspreiden, aangedreven door de regering-Bush. Omdat Powell als een "gematigde" wordt gezien, heeft zijn toespraak zo'n invloed op de publieke opinie.

De kunst van het oorlogvoeren (en zakendoen)

Hans Blix, hoofdinspecteur ontwapening van de VN, zal de waarheid over het VS-rapport in de openbaarheid brengen. Maar de schade is al aangericht. Op basis van de leugens vallen de Verenigde Staten Irak binnen en zetten ze hun "oorlog tegen het terrorisme" voort. Deze oorlog, die de Verenigde Staten na de aanslagen van 11 september 2001 zijn begonnen en meer ingegeven werd door olie dan door de strijd tegen het terrorisme, heeft tussen 2001 en 2013 in drie landen - Irak, Afghanistan en Pakistan - aan ten minste 1,3 miljoen mensen het leven gekost.

Hoewel deze grove leugen nu welbekend is, is een andere veel minder bekend. Tijdens de Golfoorlog van 1991 bombarderen de VSt de enige melkpoederfabriek van Irak. Colin Powell verklaart: "Het was geen fabriek voor flesvoeding. Het was een fabriek voor biologische wapens, dat weten we zeker." VN-onderzoekers bevestigen later dat de gebombardeerde fabriek wel degelijk melkpoeder produceerde.

Deze "smet" op zijn carrière heeft niet veel invloed gehad op de reputatie van Powell in de VS. Tenminste aan de kant van de kapitaalbezitters. Na het Irak-debacle kiest hij voor een lucratieve weg in de zakenwereld: hij zetelt in de raad van bestuur van Salesforce, een bedrijf met een omzet van meer dan 20 miljard, en wordt "strategisch adviseur" van de durfkapitaalonderneming Kleiner Perkins. Op het moment van zijn dood wordt zijn vermogen geschat op meer dan 50 miljoen euro. Powell wist altijd hoe hij oorlog en zakendoen moest combineren. Bloom Energy, waar hij in de raad van bestuur zat, was gedeeltelijk eigendom van de Kuwait Investment Auhority. Oftewel een Koeweits staatsinvesteringsfonds dat de begrotingsoverschotten van de staat beheert, voornamelijk gekoppeld aan de export van koolwaterstoffen. Oorlogvoeren is zakendoen, Powell beheerste beide kunsten.

Verre van gematigd

Veel media schilderen Colin Powell af als een wijze man (vergeleken met George W. Bush), die Republikeinen en Democraten nader tot elkaar bracht. Hij steunde zelfs Obama en Joe Biden. Maar hij kon alleen een consensus tussen de leiders van beide partijen bereiken omdat hij in de eerste plaats de belangen van de heersende klasse diende.

Er kleeft te veel bloed aan zijn handen om hem als een "gematigde" te kunnen voorstellen. Het feit dat hij Obama en Joe Biden steunde, zegt waarschijnlijk meer over hen dan over Powell zelf.

Maar we moeten ons niet over zijn dood verheugen. Want zoals Mountazer al-Zaïdi, de Irakese journalist die beroemd werd toen hij tijdens een persconferentie zijn schoenen in het gezicht van George W. Bush gooide, het formuleerde: "Het enige trieste aan Colin Powells dood is dat hij nooit gestraft zal worden voor zijn misdaden."