Brantano: kroniek van een financiële hold-up

Drie rijke speculanten hebben een ware financiële hold-up gepleegd op de rug van 1.400 werknemers. Vandaag zijn de drie miljonairs. Maar 1.400 mensen zijn hun job kwijt. Deze oplichting mag niet ongestraft blijven.

2003: het begin

Dieter Penninckx, Anja Maes en Manu Bracke zijn drie vrienden die elkaar leerden kennen op de universiteit en zich samen in de zakenwereld storten. Ze kopen een eerste textielbedrijf op. Van de bank krijgen ze leningen en beetje bij beetje kopen ze andere merken op. Zo ontstaat de FNG-groep.

2008: de beursgang

FNG kan uitstekende cijfers voorleggen. De groep krijgt nieuwe leningen en doet nieuwe overnames: Van Hassels, CKS, Expresso... Grote aandeelhouders laten zich verleiden en investeren mee.

2013-2018: het succes

In 2013 heeft de groep meer dan 100 winkels en een jaaromzet van 92 miljoen euro. Alles lijkt goed te gaan. De groep blijft uitbreiden. In 2016 wordt schoenenketen Brantano overgenomen. FNG vindt nieuwe investeerders, waaronder de Vlaamse overheid, die in 2018 22,5 miljoen euro in de groep pompt.

2019: de verdenkingen

De cijfers van FNG zijn goed. Maar stilaan beginnen sommige banken zich vragen te stellen. Hoe financieel gezond is de groep nu echt? Als men wat dieper graaft, ontdekt men al snel dat FNG zijn resultaten waarschijnlijk heeft opgesmukt om investeerders aan te trekken. Beurswaakhond FSMA stelt een onderzoek in. Plots verandert de situatie. De banken weigeren nog langer geld te lenen aan FNG en investeerders trekken zich terug. Alleen de Vlaamse overheid wil nog kredieten en waarborgen tot 10 miljoen te geven.¹ Eind 2019 zal FNG het Scandinavische bedrijf Ellos overnemen voor een fenomenale 229 miljoen, ruim boven zijn eigen waarde. Het zijn de laatste stuiptrekkingen van de winsthongerige aandeelhouders van FNG.

2020: de val

FNG sluit 2019 af met grote verliezen. Niemand wil nog in de groep investeren. In mei 2020 wordt het aandeel van FNG door de FSMA geschorst op verdenking van fraude. Het kaartenhuisje stort in. FNG steekt tot zijn nek in de schulden en is niet in staat om zijn vele leningen terug te betalen. Op 30 juli kondigt FNG het faillissement aan van de meeste van zijn dochterondernemingen in België. 1.400 mensen verliezen hierdoor hun baan.

Wat nu?

De drie universiteitsvrienden komen er goed vanaf. Ze hebben elk jaar royale lonen en dikke dividenden ontvangen. Hun persoonlijk vermogen wordt geschat op 200 miljoen euro. Dat hun bedrijf op de fles gaat, baart hen geen zorgen, want hun persoonlijke vermogens zijn niet bedreigd. Dieter Penninckx is ook eigenaar van KV Mechelen en verzekerde dat hij zijn club (waarvan hij voor 4 miljoen aandelen bezit) niet zal verkopen.²

De belastingbetaler draait twee keer op voor de gevolgen van het faillissement. Het Vlaams Gewest verloor bijna al zijn aandelen (22,5 miljoen) en de garanties die aan FNG werden geboden (ten minste 7,5 miljoen). En aangezien het om een faillissement gaat, zal de gemeenschap ook de schadeloosstelling van het personeel betalen.

Ook de 1.400 werknemers zelf verliezen twee keer. Ze hebben hun baan verloren, en door het faillissement krijgen ze een lagere ontslagvergoeding. Daarom zijn ze zo boos. Ze voelen zich beroofd door de bende van drie. Op de bijeenkomst van afgelopen dinsdag aan de Brantano winkel in Namen (lees ons verslag), kon men horen dat zij de eigenaars van FNG willen laten betalen. “Ze hebben fortuin gemaakt door met ons op de beurs te spelen. En nu we alles verliezen wat we hebben, houden zij hun miljoenen? Dat is niet normaal. We willen dat ze hun deel van de compensatie betalen. Deze hold-up mag niet ongestraft blijven”, zei een van hen.

1 Zie de artikelen van De Tijd, "Vlaanderen kan 32 miljoen euro verliezen aan modegroep FNG" (26 juni 2020) en "De zwarte doos achter het mode-imperium van FNG" (27 juni 2020).
2 De Standaard, 22/06/2020.